Ospa, odra, świnka i różyczka, płonica, a może krztusiec? Mimo, że choroby te są nam znane od bardzo dawna to przez wielu uznawane za błahe, o których można zapomnieć. Co więcej, kojarzą nam się wyłącznie z naszymi pociechami i chociaż to prawda, ze choroby te dotykają głównie dzieci w okresie przedszkolnym czy wczesnoszkolnym to zachorować można w każdym wieku. Ponadto, im późniejszy wiek zachorowania tym często gorszy przebieg.

Czy choroby te faktycznie zostały zażegnane i czy dotyczą tylko dzieci?

Co prawda, dzięki wprowadzeniu powszechnego obowiązku szczepień ochronnych, ilość zachorowań zdecydowanie zmalała. Nieupoważnia nas to jednak do bagatelizowania tych właśnie chorób czy nawet zapomnienia o nich. Choroby te choć znacznie rzadziej, nadal się zdarzają. Warto więc wiedzieć o nich co nieco. Co więcej, są pewne rejony gdzie choroby te występuje endemicznie. Dotyczy to głównie krajów rozwijających się z gorszym zaopatrzeniem sanitarnym czy medycznym.. Patrząc jednak na fale migracji czy prężnie rozwijającą się turystykę ryzyko zachorowania rośnie.

Zapraszamy, do krótkiego przeglądu najczęstszych chorób zakaźnych dzieci.

  1. Ospa wietrzna. Choroba ta wywoływana jest przez wirusa VZV, który przenosi się drogą kropelkową oraz przez kontakt z wydzieliną z pęcherzyków.. Wirus ten po pierwotnym zakażeniu może, ale nie musi wywołać ospy. Ważny jest, fakt że pozostaje on w naszym organizmie, czyhając na spadek odporności, aby następnie wywołać półpaśca. Ryzyko zakażenia osoby niezaszczepionej po kontakcie z osobą chorą wynosi >90%. Okres wylęgania choroby wynosi 10-21 dni. Do objawów choroby należą swędząca wysypka na głowie, tułowiu i kończynach, a nawet na błonie śluzowej gardła i jamy ustnej. Najpierw są to grudki, później pęcherzyki, a na końcu krosty) Choroba ta przebiega zazwyczaj z wysoką gorączka. Pojawić się mogą również katar, ból głowy i mięśni, ból brzucha czy biegunka. Im późniejszy wiek zachorowania tym często cięższy przebieg. Istnieje szczepionka przeciwko ospie i chociaż szczepienie to nie jest obowiązkowe to warto rozważyć je u naszych pociech, które jeszcze nie zachorowały. Szczepienie to powinny również rozważyć kobiety planujące ciąże, a które nie przebyły ospy gdyż choroba ta może powodować rozmaite wady u płodu a nawet jego śmierć.
  1. Odra. Choroba ta podobnie jak ospa cechuje się bardzo wysoką zakaźnością sięgającą niemal 98% w przypadku osób nieuodpornionych czyli takich, które nie zostały zaszczepione lub nie przechorowały. Objawy pojawiają się 8-12 dni od zakażenia. Dla odry typowe jest występowanie plamisto-grudkowa wysypki. Wysypka zwykle zaczyna się od głowy, a następnie obejmuje tułów i kończyny. Jednak w przeciwieństwie do ospy nie znajdziemy jej na skórze owłosionej. Wysypka po około 3-7 dniach blednie i ustępuje wraz z łuszczeniem naskórka. Charakterystyczne dla odry są też plamki Koplika, czyli biało-szare grudki na błonie śluzowej policzków. Do pozostałych objawów należą: gorączka, katar, suchy kaszel, zapalenie spojówek z światłowstrętem oraz obrzękiem powiek. Leczenie odry jest wyłącznie objawowe. Obejmuje podaż leków przeciw gorączkowych oraz witaminy A. Najważniejszą metodą profilaktyki odry jest obowiązkowe szczepienie ochronne. Należy mieć jednak na uwadze, że pierwsza dawka szczepionki podawana jest pomiędzy 13-15 miesiącem. Z tego powodu dzieci przed 13 miesiącem życia oraz osoby urodzone przed 1975 rokiem (w Polsce obowiązkowe szczepienie na odrę zostało wprowadzone właśnie w 1975r.) są szczególnie narażone.
  1. Świnka. Jest to kolejna przedstawicielka wirusowych chorób zakaźnych. W jej przebiegu najczęściej dochodzi do zapalenia ślinianek przyusznych, ale zaatakowane mogą być również ślinianki podjęzykowe i podżuchwowe. Okres wylęgania choroby wynosi 12-25 dni. Po tym czasie pojawiają się: obustronny obrzęk i ból ślinianek, spadek apetytu, nadwrażliwość na smak kwaśny, gorączka oraz bóle mięśni i głowy. Świnka kojarzy nam się głównie z populacją męską z tego względu, że w jej przebiegu może dojść do zapalenia jader i najądrzy co może skutkować niepłodnością. Choroba ta jednak nie zważa na płeć. Chorują zarówno chłopcy jak i dziewczynki. Do możliwych powikłań świnki zalicza się: ostre zapalenie trzustki, zapalenie opon mózgowo rdzeniowych, zapalenie jajnika, a nawet zapalenie mięśnia sercowego. Od 2004 roku istnieje obowiązek szczepienia dzieci przeciwko śwince. Podaje się szczepionkę skojarzoną chroniącą przeciwko odrze, śwince oraz różyczce. Analogicznie jak w przypadku odry czy różyczki, osoby niezaszczepione oraz dzieci przed poniżej 13 miesiąca życia są najbardziej narażone na zachorowanie. Leczenie świnki, również jest przede wszystkim objawowe.
  1. Różyczka. Chociaż kojarzy się bardziej z dziewczynkami, to chłopcy są tak samo narażeni na zachorowanie. Najwięcej przypadków odnotowywane jest w okresie zimowym i wczesnowiosennym. Okres wylęgania wynosi 14-21 dni, a do objawów różyczki należą: bladoróżowa osutka (wysypka), której może towarzyszyć świąd, podwyższona temperatura ciała oraz powiększenie węzłów chłonnych. W przebiegu różyczki występują też objawy infekcji dróg oddechowych. W Polsce obowiązkowe szczepienie przeciwko różyczce wprowadzono w 1988 roku, jednak dotyczyło ono tylko dziewczynek. Od 2004 roku wprowadzono obowiązek szczepienia zarówno dziewczynek jak i chłopców. Różyczka jest bardzo niebezpieczna dla kobiet w ciąży. Zachorowanie do 22 tygodnia ciąży zwykle prowadzi do terminacji ciąży. Jeśli jednak nie dojdzie do poronienia to dziecko może urodzić się z ciężkimi wadami. Zachorowanie po 22 tygodniu ciąży, nie prowadzi do poronienia, ale może powodować powstawanie wad serca u płodu, głuchotę i wady narządu wzroku (ten zespół wad określany jest jako Triada Gregga. Inne możliwe wady wrodzone płodu to małogłowie, hepatosplenomegalia, żółtaczka czy małopłytkowość.
  1. Płonica. Choroba ta bywa również nazywana szkarlatyną. W przeciwieństwie do powyższych jest chorobą bakteryjną. Wywołują ją paciorkowce β-hemolizujące z grupy A, czyli te same bakterie które odpowiadają za rozwój anginy. Za objawy szkarlatyny odpowiedzialna jest toksyna wydzielana przez paciorkowce. Chorują głównie dzieci. Dla szkarlatyny typowa jest drobnoplamista wysypka na twarzy, tułowiu i kończynach. Ponadto, występować mogą: ból gardła, wysoka gorączka, mogą wystąpić ból brzucha oraz nudności i wymioty, a w miejscach dobrze ucieplonych takich jak okolice pach, pachwin czy zgięciach łokciowych, powstają wybroczyny tzw. linie Pastii. Oprócz typowego dla szkarlatyny złuszczania skóry po kilku dniach, charakterystyczny jest też tzw. „język malinowy” lub „ język truskawkowy”. Określenie to nie wynika z barwy, a nalotu na powierzchni języka, który tworzy strukturę przypominającą te na malinach. W przypadku leczenia szkarlatyny uzasadnione jest stosowanie antybiotyków, gdyż choroba ta ma etiologię bakteryjną. Ponadto podaje się leki przeciwgorączkowe. Należy też pamiętać o wzmożonym przyjmowaniu płynów.
  1. Krztusiec. Nazywany bywa również kokluszem. Jest to choroba bateryjna. Okres wylęgania krztuśca wynosi 5-21 dni. Typowy dla krztuśca jest bardzo silny, suchy i napadowy kaszel, któremu mogą towarzyszyć mu duszność i świst wdechowy przypominający „pianie” oraz wymioty po napadzie kaszlu. U niemowląt zamiast napadowego kaszlu, typowe są okresowe bezdechy z sinicą i drgawkami. Napad kaszlu wywołać może światło, ucisk nasady języka, a nawet hałas. Ponadto pojawić się mogą: katar, niewielki wzrost ciepłoty ciała, obfite poty oraz ogólne osłabienie.

W leczeniu stosuje się przede wszystkim antybiotykoterapię. Niestety, kaszel może utrzymywać się nawet przez kilkanaście tygodni po przechorowaniu.

Przeciwko jakim innym chorobom i patogenom należy wykonać szczepienie?

  • Aktualnie do obowiązkowych szczepień należą również te przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, rotawirusom, polio, pneumokokom oraz bakterii odpowiadające za niebezpieczne nadgłośniowe zapalenie krtani.
  • Do szczepień zalecanych oprócz tego przeciwko ospie należą to przeciwko: meningokokom, grypie, wirusowemu zapaleniu wątroby typu A, kleszczowemu zapaleniu mózgu oraz przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego- HPV (to ostatnie również dotyczy zarówno dziewczynek jak i chłopców).

Podsumowując, chociaż powyższe choroby nie są zbyt częste to nadal mogą się przytrafić. Łączy je jeden wspólny mianownik. Są przenoszone głównie drogą kropelkową, dlatego dbajmy aby nasze pociechy od najmłodszych lat znały i stosowały podstawowe zasady higieny takie jak mycie rąk czy zasłanianie ust i nosa podczas kaszlu i kichania. Jeśli nie ma konkretnych przeciwwskazań to nie unikajmy szczepień ochronnych. Każdego roku w okolicy jesieni, Główny Inspektorat Sanitarny opracowywuje kalendarz szczepień na nadchodzący rok. Kalendarz ten łatwo można znaleźć w Internecie. Zawiera on informacje na temat obowiązkowych jak i zalecanych szczepień wraz z informacjami w jakim wieku należy je wykonać. Nawet jeśli szczepienie nie daje 100% ochrony to znacznie zmniejszają ryzyko zachorowania, a jeśli już pacjent choruje to zwykle łagodniej. Na koniec warto również wspomnieć, że szczepienie przeciwko powyższym chorobom jak i wielu innym powinny rozważyć osoby dorosłe, które z różnych powodów są bardziej od reszty narażone na dane patogeny.

Badanie holterem dla dziecka

Bibliografia:

https://www.lek24.pl/artykuly/praktyczny-przewodnik-po-chorobach-zakaznych-wieku-dzieciecego.html#ospa

ttps://lepolek.pl/artykul/krztusiec/260

https://lepolek.pl/artykul/ospa-wietrzna/158

https://lepolek.pl/artykul/odra/257/2038

https://lepolek.pl/artykul/rozyczka/259

https://lepolek.pl/artykul/swinka/258

Podobne wpisy

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *